Martelen

Ik leef in een land dat vriendelijke relaties onderhoudt met een land dat gevangen martelt. Een land dat zichzelf roemt om zijn democratie?
Waarom is er geen boycot, geen embargo, geen absolute staat van verontwaardiging? Is de psychologische macht van marteling zo overweldigend dat ‘normale burgers’ het simpelweg niet kunnen bevatten? Zijn wij diep verborgen zo bang voor de betekenis ervan dat wij eigenlijk denken: ‘liever zij dan wij’ ….en… ‘als ik in opstand kom dan kan hetzelfde mij ook gebeuren?’ Beseffen mensen wel hoe barbaars het is?

PS, 30 april.
Gisteren zag ik een TV-documentaire waarin de situatie van nederlandse veroordeelde ‘terroristen’ werd getoond. Waarom plaats ik aanhalingstekens rond het woord ‘terroristen’ ? Omdat ze veroordeeld zijn om hun plannen niet hun daden. En omdat het zo’n gevaarlijk woord het: iemand een terrorist is noemen is heel erg gevaarlijk: de angst en agressie die het, onder andere in mij, oproept maakt een open onderzoekende blik al snel troebel. Ik vraag mij af hoe de toekomst op deze periode zal terugkijken.

De TV documentaire laat zien onder welk agressief regiem de gevangenen moeten leven. Een lezer zal, net als ik, wellicht denken: ‘ze hebben het er zelf naar gemaakt’, ‘Ze beroepen zich omgangsvormen die ze zelf willen ondermijnen.’, etc. En toch… dit klopt niet: in de gevangeniscel blijft het licht altijd aan: dat is marteling. Ze krijgen twee uur ‘lucht’ tijd: met twee andere gevanen mogen ze dan rond lopen. Daarna weer 22 uur alleen op de cel.
De dekens worden elke ochtend weer uit de cel gehaald zodat de gevangenen zich niet kunnen terugtrekken in hun warme persoonlijke ruimte.
Een vader mag zijn kind niet op zijn schoot nemen tijdens het bezoekuur: twee slachtoffers dus.

Deze gevangenen worden behandeld alsof ze de misdaden zelf zijn, abstract, agressief, gevoelloos. Ondanks al mijn afschuw voor hun daden, kan ik simpelweg niet negeren dat het een man of vrouw is die in die cel leeft: iemand met dezelfde angsten, dromen, wanhopen, pijnen, verlangens. Dit is niet ’soft’: dit is een les, een inzicht, een ideaal waar een beschaafde samenleving juist naar streeft. Soms is agressie nodig als verdediging (welke christen keert zijn andere wang nog?) maar als iemand machteloos is, geneutraliseerd is, dan mogen we dit niet doen. Simpel en helder.

Nog een laatste notitie: de documentaire laat de familie van de gevangenen aan het woord. Ze vertellen over het regiem en dat ze het onvoorstelbaar vinden dat een samenleving als de nederlandse zo iets kan doen. Ik deel die mening… maar ik erger me rot aan hun slachtofferhouding: ik had graag gezien dat zij begrip hadden getoond voor de complexe aard van de oorzaken: dat de redenen voor hun veroordeling een aanval zijn op de waarden waarop zij zich beroepen. Ik proefde alleen maar meer woede en meer frustratie, meer redenen om terug te slaan. Misschien niet door de gevangenen zelf, maar misschien door een ideologisch verwante ziel? Maar onze reactie had grootmoedig moeten zijn: simpelweg omdat er geen andere manier is. Dus.. verander het regiem en vertel de gevangenen dat we willen laten zien dat we een fout hebben gemaakt en dat we in het vervolg beschaafder met ze zullen omgaan.

Wouter Bos, sta op!

Vanochtend zag ik een interview met Wouter Bos in Buitenhof. Ik heb hem een keer ‘in het echt’ gezien op een bijeenkomst voor PvdA-leden. Zoals een succesvol politicus betaamt, maakte hij toen een goede indruk op me. Maar op TV meen ik nog steeds het slimme jongetje te zien dat zijn leeftijd ver vooruit is en zich tussen de grote jongetjes handhaaft door slim te zijn. Maar hij is nu politiek leider: tijd voor hem om op te staan. Ik vraag mij af wanneer hij wakker wordt en helder zijn kracht laat zijn: ik vermoed in hem capaciteiten die hem een beter politicus zouden kunnen maken dan M. Verhagen en J.P. Balkenende.

Opvallend was dat de interviewer hem aanraadde om ook eens gemeen te zijn, een rat. Ik deel Wouter Bos’ weerzin, maar beste Wouter, durf je kracht te tonen: sla op die tafel. Je bent nu vader: laat de toekomst van je kind je inspireren: het is potverdorie geen speeltuin.

Je blijft maar die rijtjes opsommen met ernstige problemen in Nederland. Kiezers kiezen geen ambtenaar: ze kiezen iemand die zijn kracht laat zien zodat mensen erop vertrouwen dat je obstakels kunt slechten: de ratten van je enkels kunt afschudden. Wees geen rat, wees een beer.